حوزه جغرافیایی :
محدوده جغرافیایی لرها شامل قسمت وسیعی از جنوب غربی و جنوب ایران است كه از نواحی بندر بوشهر و نیز كوهمره سرخی در جنوب غربی شیراز شروع و تا نواحی مرز ایران و عراق ادامه می یابد .
جمعیت :
ارائه آمار دقیق درباره حمعیت لرها به دو دلیل اساسی دشوار است دلیل اول آن كه تاكنون آماری از جمعیت لرها در دست نداریم دلیل دوم پراكندگی لرها در مناطق وسیعی از ایران است مثلا در استان فارس لرها نه تنها در مناطق مختلف این استان زندگی می كنند بلكه گروههایی از آنها در شهر شیراز به طور پراكنده به سر می برند.

در استان خوزستان نیز به همین گونه است گروههای لر با توجه به جمعیت آنها به ترتیب عبارتند از : لرهای لرستان ، لرهای بختیاری ، لرهای كهگیلویه و بویر احمد ، لرهای استان فارس ، لرهای خوزستان ، لرهای استان بوشهر ، لرهای استان همدان ، لرهای استان ایلام ، استان همدان ، لرهای هرمزگان ، لرهای استان قزوین ، لرهای استان مركزی و لرهای استان قم .

منشا و هویت قومی لرها:
اكثریت مورخین بر این قول هستند كه لرها از اصل و تبار آریایی و بنابراین ایرانی هستند و پیش از ورود تازیان و ترك و تاتار در این سرزمین بوده اند. «راولینسون» می نویسد زبان آنها از فارسی قدیم گرفته شده است كه با پهلوی زبان ساسانی تجانس ولی از جهاتی با آن تفاوت دارد حال كه می توانیم به احتمال قوی قبول كنیم كه ایشان بازماندگان نسل و نژادی اصیل هستند ، پس احتیاجی به این گفتار نیست كه بعضی از نویسندگان اصل آنها را از ناحیه باكتریا (بلخ) پنداشته اند و همین قدر كافی است كه اعتراف كنم آنها را نسل و نسب ایرانی هستند و از قرنها پیش در نواحی كوهستانی خویش زیسته اند .

زبان:
زبان یكی از مهمترین عوامل تعیین كننده هویت قومی به شمار می آید از این رو بررسی آن برای شناخت منشا قومی ضروری است. آن چه مسلم است زبان لری مشتق از زبان پارسی باستان است «راولینسون» این واقعیت را حدود 160 سال پیش در سفر به لرستان و بختیاری به درستی دریافته بود. بررسی زبان لری كه در بخش مطالعات خاور نزدیك در دانشگاه هاروارد صورت گرفت حاكی از پیوند نزدیك این زبان با زبان فارسی است همچنین بررسی ساخت دستوری و واژگانی گویش لری بویر احمدی و فارسی بیانگر این واقعیت است كه هر دو از پارسی میانه ساسانی منشعب شده اند پارسی میانه ساسانی نیز به نوبه خود دنباله پارسی باستان بوده است .

بررسی های خصوصیات جسمانی لرها به وسیله «دانیلو» ، «ریپلی» و «هنری فیلد» نیز نشان داده است كه لرها قومی ایرانی الاصل هستند دانیلو معتقد است كه : ((لرها خالصترین قبایل ایرانی می باشند …. ) ریپلی نیز بر این باور است كه: (( نوع ایرانی خالص فقط در دو ناحیه پیدا می شود یكی در میان مردم فارس اطراف تخت جمشید و دیگری در میان لرها یا كوه نشینان مغرب.)) اكنون شكی نیست كه لرها شعبه ای از قوم پارس هستند همچنین می دانیم كه پارسها در هزاره اول پیش از میلاد به ایران وارد شده اند حال این پرسش مطرح است كه سرنوشت اقوامی چون ایلامیان (علامیان) و كاستی های كه پیش از آمدن ایرانی ها در مناطق لر نشین زندگی می كرده اند به كجا انجامیده است و رابطه آنها را با لرها چگونه می توان تعبیر كرد؟

در پاسخ به این پرسش می توان گفت كه ایلامیان و كاستی ها با گذشت زمان جذب اقوام ایرانی شده اند به عبارتی دیگر، به تدریج زبان، دین و فرهنگ پارسی ها به جای زبان، دین و فرهنگ آنها نشسته است بر این اساس پس از استقرار پارسی ها سه گروه یعنی ایلامیان (علامیان) كاستی ها و پارسها با فرهنگهای متفاوت در مناطق لر نشین زندگی كرده اند اما پس از غلبه پارسها سرانجام هویت ایلامیان (عیلامیان) و كاستی ها دگرگونی یافت و هر سه قوم با هویت و احدی یعنی پارسی ظاهر شدند .

بنابراین چنین به نظر می رسد كه تا پیش از استقرار اسلام در ایران زبان پارسی میانه (پهلوی ساسانی) كه از زبان پارسی باستان مشتق شده بود زبان اصلی بوده است هر چند امكان دارد كه گروههایی از ایلامیان هنوز به زبان اصلی گفت و گو كرده باشند اما در قرون اولیه اسلامی تحولاتی صورت گرفت كه سرانجام منجر به پیدایش هویت قومی جدید در بین شاخه ای از پارسها شد كه به عنوان لر شناخته شدند یكی از مهمترین عوامل در پیدایش لرها همانا انشعاب در زبان پارسی میانه و پیدایش گویشهای تازه ای چون فارسی،لری و دیگر گویشها بوده است.
دیگرآنكه در همین زمان است كه نام لر بر ساكنان زاگرس میانی گذاشته می شود از آن گذشته پذیرفتن اسلام نیز در شكل گیری هویت تازه كاملا موثر بوده است زیرا ركن اساسی فرهنگ مردم این سامان را تشكیل داده است بنابراین مردمی كه امروز به عنوان لر شناخته می شوند از تركیب سه گروه یعنی ایلامی ها (عیلامی ها ) كاستی ها و پارسها پدید آمده اند اما مهمترین عوامل موثر در هویت قومی لرها همانا زبان، فرهنگ و آداب و رسوم، لباس و احساس همبستگی قومی و دین هستند.

تاریخ :
گذشته لرها با منطقه زاگرس میانی گره خورده است زاگرس میانی به منطقه ای می گویند كه میان شیراز و كرمانشاه -ایلام قرار دارد واستانهای لرستان و ایلام ، بختیاری كهگیلویه – بویر احمد و نیز شهرستان ممسنی را در بر می گیرد این منطقه یكی از مناطق كهن جهان به شمار می رود كه در طول چهل هزار سال گذشته همواره جوامع انسانی و فرهنگهای مختلفی را در دل خود پرورانده است و شاهد مراحل مختلف تكامل فرهنگ از دیرینه سنگی میانه سنگی و نو سنگی تا مرحله شهر نشینی و تمدن بوده است آشكار است كه بررسی پیشینه لرها كه از بازماندگان اقوام گوناگون چون ایلامیان كاستی ها پارسها و نیز اقوام پیش از آنها هستند و نیز از آن رو كه این اقوام به علت نبود خط ناشناخته مانده اند كاری دشوار خواهد بود.

منبع:  www.hamtabar.ir

ایل بزرگ گراوند یکی از بزرگترین طوایف لکستان می باشد که بجز تعداد معدودی از آنان که در درود لرستان و باغملک خوزستان ساکنندتماماّ لک زبانند و در مناطق مختلف شهرستان کوهدشت و شهرستان های مجاور از جمله کرمانشاه  زندگی می کنند.مذهب آنان شیعه می باشد.

اسامی مناطق وروستاهایی که این طایفه در آن زندگی می کنندبه شرح زیر است:

بخشی ازاهالی روستای پل ماهیت از توابع شهرستان سرپل ذهاب نزدیک گردنه پاطاق (طاق گرا) از ایل گراوندهستند وروستای گراوند بخش حمیل اسلام آبادو روستای کندهر اسلام آباد وسیمینه علیا وسفلی ماهیدشت وروستای شاهملکی زنگی چغا وگراوند دهستان خالصه از ایل گراوند میباشد

 1-شهر کوهدشت
2-روستای سرخ دم لکی
3-روستای سپیده گل گل
4- اشتره گل گل
5- کمر بله
6-هاشم بیگ
7-فرخ آبادو کمره
8-کل سرخ
9-قبله
10-جانباز
11-سرطرهان
12-زوله
13-سی پله
14-سرآبله وبیزنوند تابعه استان ایلام
15-زرده سوار وویار ترد
16-توه خشکه(4روستا)
17-وزکور
18-باغ ملک استان خوزستان
19-بیشه شهرستان درود      

2٠-روستایی در بخش رومشگان(هوز مرای)
21-عده ای نیز در اسلام آباد

٢٢- روستای منت علی کوهدشت (به نقل از مصطفی طرهانی از زیرتنگ سیاب)

٢٣- پریان مینا خان محمدی گراوند واقع در کیلومتر 11 جاده کوهدشت زانوگه

٢۴- بخش ملکشاهی ایلام

25- کرمانشاه شامل سیمنه

26- هرسین و کنگاور

27- روستاهای کول بادام و کلگ در شهرستان کوهدشت

۲۸-چنار  چشمه پریان  تلکستان  خان آباد و......

طایفه سوری وامرایی در طرهان و رومشکان ساکن هستند وشامل سوری، امرایی می باشد.سوری یک طایفه جدا از امرایی بوده و همچنین سوری و امرایی جزئی از ایل طرحان قدیم بوده است. مکان سکونت ایل طرحان قدیم هم اکنون شهرستان کوهدشت نامیده می شود و در حال حاضر فقط قسمت غربی شهرستان کوهدشت که به بخش تبدیل شده طرهان نامیده می شود. آذادبخت و آدینه‌وند و گراوند خود هر کدام طایفه جداگانه می باشند که جزء ایل طرحان بوده‌اند و حال آزادبخت جزء بخش مرکزی کوهدشت می‌باشد ولی طایفه آدینه وند جزء بخش طرهان جدید می باشد و روستاهای طایفه گراوند در بخش مرکزی کوهدشت و بخش طرهان جدید و بخش رومشکان پراکنده‌اند.طایفه سوری دو قسمت می باشند که قسمت اول آنها شامل روستاهای خوشنام وند و قرعلیوند و عبدولی که هر سه با گویش لری سخن می‌گویند و کوتوله(به لکی که می گویند به علت مهاجرتی که به الشتر در مقطعی از زمان داشته اند گویش لری آنها به لکی تبدیل شده) و قسمت دوم شامل روستاهای قاطرچی و بگم سلطان و... در بخش رومشکان می باشند.تعدادی از روستای زیودار و چهار قلعه هم جز طایفه سوری می باشند. 

 حاج حسین آزادبخت مومه وند

به نام خدای مهربان  - نامه ی  در .دو .ص. از

جناب آقای محمدرحیم خان محمدی گراوند دریافت کردم که درمورد خانواده .شجره ودودمان  محمدی گراوند رابطوراجمال نوشته وارسال داشته که آنرا جهت مشاهده عموم درسایت  یاران مومه وند قرار می دهم حال توجه عزیزان را به آن نوشته جلب می نمایم .

بعدازسلام واحوال پرسی چنین آورده است که .

دودمان محمدی گراوند ازمحمد و بعدازاو وعیدی خان 12 نسل   شروع و به ترتیب بشرح زیراست 1و2 -  سمره- صیدمراد- 3 علی ابدال 4صیدنور محمد 5- محمد- 6 عیدی خان- 7 حسن خان – 8 نریمان خان-  9 ایمانقلی خان -10 – عظیم خان – 11 -  اولاد مرحوم   عظیم خان ونوادگان او – فرزندان عیدی خان 1- حسن خان معروف به حسکه – 2- عباسخان -3خسرو خان –ومحمدحسین خان وحسین خان معروف  به حسی – که شاخص ترین ومعروفترین آن هادر لرستان – ترهان – و بخشی از جنوب شرق استان کرمانشاه واستان ایلام حسن خان بود اند در اینجا چون نام مرحوم عظیم خان موردنظراست ازشرح وبسط بقیه دودمان محمدی گراوند می گذریم    وازشخصیت ومنش حسن خان که دربین منطقه ترهان به نام حسکه معروف بود ه وچند پسر ا و که دربین سایر پسرانش ازبقیه صاحب نامتر ومشهود تربوده اند یاد خواهم کرد حسن خان ازهرنظر که بخواهیم ازمنش و شخصیت ا و تعریف کنیم درمکان خود کوهدشت که درگذشته بطرهان معروف بوده ودر زمان حیاتش بی همتا بوده است ازنظر تنومندی و هیکل تعریف ا و تصویر رستم را درجلوچشم مجسم می کند پیروزی برچند پهلوان که در دوره قاجاریه به پهلوانان درباری معروف بوده که درایالات و ولایات مختلف مسابقه کشتی برگزارمی کرده اند محل برگزاری مسابقات کشتی که حسن خان برکشتی گیران رقیب خود غلبه یافته بروجرد بوده و آن زمان هم بروجرد هم جزءلرستان بوده و نیز از اوایل پادشاهی رضا شاه شهرخرم آباد به مرکزیت استان لرستان مجددأ انتخاب گردید حسن خان علاوه بر نیرومندی وقدرت وتوان و داشتن ریش بلند ورستم گونه درسخاوت وشجاعت نیز کم نظیر بود بقول معروف آنچه که عیان است چه حاجت به بیان است . حسن خان علت کشته شدن ومرگش اطاعت نکرد ن وسر خم نکردن در برابر حکام محلی بود و باج ندادن در جنگی نابرابر با حاکم آن زمان طرهان بقتل می رسد –  و شاخص ترین پسران حسن خان گراوند نریمان خان که بعداز پدرش بر بیش ازنیمی ازطایفه گراوند ریاست داشته و بزرگان طوایف کوشکی – آدینه وند- کونانی – وآزادبخت بمناسبتها وپیوندهای خویشا وندی از سیاستها ونظریات حسن خان –وفرزندش نریمان خان  و بعد . سام خان محمدی گراوند پیروی می کردند نریمان جد عظیم خان بخاطر داشتن لیاقت وشایستگی مورد رشک وحسد رقبای قبیله ای خود قرار گرفت وبا نقشه ای نا جوانمردانه زمانیکه از سر طرهان بطرف کوهدشت درحرکت بوده است دریک درگیری مسلحانه درمنطقه کل سرخ بقتل می رسند رقبای او با برنامه ای از قبل طراحی شده وجمع آ وری نیروو اسلحه از طرفی بی اعتنائی وجسارت وبی باکی نریمان خان دست بدست هم می دهند وزنینه قتل نریمان خان عملی می گردد بعداز مرگ نریمان خان سام خان اداره امور طایفه گرا وند سرطرهان را بعهده می گیرد و ایشان بعداز مرگ نریمان خان جانشینی لایق بود ندمرحوم عظیم خان محمدی گراوند وپدرش ایمانقلی خان محمدی درمنطقه کوهدشت وترهان افرادی لایق وباشخصیت وازخصائل صفات ومنش نیک وانسانی برخوردار بودند و این قولیست که همه بر آنند مثلی است معروف که می کویند مشک آنست که خود ببوید نه آنکه عطاربگوید    

بقلم حاج حسین آزادبخت مومه وند

عظیم خان محمدی گراوند

  عظیم خان محمدی گراوند ازبزرگان طایفه گراوندطرهان است      

عظیم خان محمدی فرزندایمانقلی خان محمدی گراوندمی باشد از بزرگان دودمان محمدی است عظیم خان ازسرشناس ترین افراد دودمان محمدی گراونداست که مورد احترام اکثراهالی ترهان بوده ودربین بزرگان منطقه ترهان اومعروف به مهمان نوازی بود  عظیم خان زمانی که درسرترهان ساکن بود درب خانه اش به روی تمام مردمی که برای انجام کاری به آن منطقه می رفتند بازبود ومانندکسی که بایدوظیفه اش انجام دهددرمقابل مهمان که براو وآرد می شد از آنها پذیرایی میکرد و با بر خورد . دوستانه و خوب که با مردم داشت همه مردم منطقه او را می شناختند و به او احترام می گذاشتند. عظیم خان در خانواده ای بزرگ شده که از بهترین های منطقه ترهان بوده و با سایر بزرگان نشت و برخاست و آمد و رفت داشته و قوم و خویش اکثر بزرگان لرستان بود .پدرش نیز یکی از بزرگان ترهان بود که درحکومت امیراشرف وعلیمحمدخان اعظم غضنفری ازیاران سرشناس آن ها بود دودمان محمدی گراوند یکی ازسه دودمانی است که درمنطقه ترهان صاحب نفوذ هستند و بیشتر بزرگان ترهان ازاین دودمان بر خواسته اندمانندجد بزرگشان حسن خان گراوند و نریمان خان و سام خان و محمدی و فرزندانش حاج یدالله خان محمدی وسهراب خان محمدی و علی احمدخان  محمدی ودیگربزرگان این دودمان و نوادگان حسن خان معروف به حسکه گراوند عبارتند از حاج محمودخان محمدی وحاج اسفندیارخان معروف به حاج اسی محمدی گراوندوعبالله خان محمدی ودیگربزرگان محمدی ازسرکردگان دودمان محمدی گراوند هستند که ازدوره  رژیم های قاجاریه و  پایان پهلوی دراین مدت زمان درحکومت طرهان نقشی سازنده وتواندمندداشته اند کلأ طایفه گراوندکه دررأس آن ها دودمان وعباسی ومحمدی وخسروی قرارداشت ازشاخصترین دودمان های ساکن در ترهان بودند؛اززمان ناصرالدین شاه تا زمان پهلوی اینان داری قدرت ونفوذ فراوانی درحکومت ها بودند،درست است که حکومت با خاندان غضنفری امرایی بوده ولی همین حکومت هاباحمایت این بزرگان وسرکردگان دیگرایل هادر ترهان ودلفان توانست برقرارشود وگرنه ماننددیگرمناطق لرستان ازبین می رفت برای نمونه آن حکومت خاندان خدایی خان درسلسله ودودمان حسین خان ساکی درخرم آباد ازایل بالاگریوه ودیگران که اسمی ازآنها نیست حضوربزرگان این چند طایفه دردلفان وترهان سبب پایداری حکومت دراین مناطق یادشده بوده که نیمی ازخاک لرستان است دراختیاردودمان غضنفری اززمان شاه عباس صفوی تا پهلوی برقراربودندوالبته ایل سوری وامرایی که غضنفری هادررأس آنان قرارداشتندهمیشه قسمتی از قدرت حکومت بوده اند وبرمی گردیم به موضوع بحث.عظیم خان محمدی گراوندکه به راستی انسانی مهربان ونیک سرشت ومردم داربود در دهه ی هشتادخورشیدی دعوت حق را لبیک گفت وبه دیداردوست رفت که خدای توانا روح اورا به بخشد.آمین   

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

محتویات

• ۱ ایلات و طوایف لک
• ۲ طوایف پیشکوه
• ۲.۱ بیرانوند
• ۳ طایفه زند
• ۳.۱ باجلوند
• ۳.۲ سلسله
• ۳.۳ دلفان
• ۳.۴ کوهدشت
• ۴ کرمانشاه
• ۵ دیدگاه‌ها
• ۶ منابع

ایلات و طوایف لک

ایلات و طوایف لک به سه دسته پیشکوه و پشتکوه و کرمانشاه تقسیم می‌شوند. علت این نامگذاری محل سکونت ییلاق آنها در گذشته و حال است.

طوایف پیشکوه

طوایف پیشکوه به سبب محل ییلاق آنها در گذشته به این نام مشهور هستند. پیشکوه به آن سوی کبیرکوه یعنی استان کنونی لرستان گفته می‌شود.

بیرانوند

بیرانوند بزرگترین ایل لک است؛ که جمعیت آن حدود ۵۰۰ هزار نفر است؛ و بجز بخشی از تیره زیدعلی تمام ۶۰ تیره این ایل لک زبان هستند.^[۳] ایل بیرانوند طوایف فراوانی دارد محل سکونت این ایل استان‌های لرستان. خوزستان و ایلام است.

طایفه زند

یکی از طایفه‌های بزرگ لک و مؤسس سلسله پادشاهی زندیان می‌باشند که از معروف‌ترین چهره‌های این طایفه، کریم خان زند را می‌توان نام برد.

باجلوند

این ایل از ۵ طایفه سگوند. دالوند. یاراحمد؛ و قاید رحمت ساخته شده است؛ و بجز دالوند و قایدرحمت بقیه تیرهای این ایل به مرور زمان از لکی به لری گرایش پیدا کرده‌اند. باجلان جمعیت فراوانی هم در عراق دارد؛ و در ایران بنا به سر شماری عهد قاجار حدود ۱۰۰۰۰ خانوار بودند؛ و اصالت لکی دارند

سلسله

• حسنوند:

در دهه ۱۸۷۰ میلادی جمعیت حسنوندها حدود ۲٬۵۰۰ خانوار بوده است. جمعیت این ایل در دهه ۱۹۳۰ میلادی پنج هزار خانوار و در دهه ۱۹۶۰ میلادی ۱٬۵۰۰ خانوار بوده است.
دوران اقتدار ایل حسنوند در زمان حکومت مهرعلی خان امیرمنظم حسنوند (سردار امجد) رئیس تیره فرخ جانی و سرهنگ موسی خان حسنوند (سردار جنگ) رئیس تیره جهان سلطانی بوده است. دوران حکومت این دو همزمان و مصادف با سلطنت محمدعلی شاه قاجار بر ایران و والی گری سالارالدوله برادر محمد علی شاه بر لرستان و خوزستان و کردستان بود.^[۴]

• خدائی (خوانین) ← جهان سلطانی و فرخ جانی
• میفر (محمدفر) ← فرخ جانی
• اسکندر ← جهان سلطانی
• بسطام ← جهان سلطانی
• دولتشاه ← فرخ جانی
• کاکولوند ← فرخ جانی

فهرست نام این طایفه‌ها و شجره ایل حسنوند از کتاب ایل حسنوند^[۵] برداشته شده‌است

• یوسفوند: :شهرستان سلسله، دره شهر، کرمانشاه، خرم‌آباد، دهستان چمچمال (در بخش بیستون شهرستان هرسین) و بخش دینور (جز شهرستان صحنه که بیشتر طایفه «مال بخشعلی» در این بخش است)
• کلیوند یا کولیوند: :شهرستان سلسله و دلفان و دره شهر و آبدانان
• ترکاشوند :کرمانشاه همدان و بروجرد و گنکاور

دلفان

• کرم علی یا کرم علی وند: خاوه، دلفان از شمال غربی لرستان بین کرمانشاه هرسین و الشتر
• کاکاوند: هرسین، چمچمال و دلفان. این ایل شامل هفت طایفه به نام‌های علی، غیب غلام، مظفروند، ولد وند، مراد، تاجدینوند و باریکوند می‌باشد. کاکاوندیکی از بزرگترین ایل لکستان است همچنین بعد از بیرانوند بزرگترین ایل لرستان است.
• میربگ: دلفان (اصیل)
• شاهیوند:دلفان
• موسی وند: انتهای خاک خاوه دلفان
• نورعلی:دلفان (اصیل)
• احمدوند:دلفان
• می‌روند: خاک الشتر
• فلانی: کاکارضا
• اولادقباد یا اؤلاقائ یا اؤلاقووا :دلفان وطایفه‌ای به همین نام (اولاقائ گه رمه سیری) در کوهدشت هست و به طور پراکنده در شهر هرسین و کرمانشاه، شامل۳ تیره: جافر، صالح، کرم ویس
• ایل ایوت وند:(اِیوتین دلفان اصیل) به طور وسیعی در سه استان لرستان، کرمانشاه و همدان زندگی می‌کنند، پراکندگی جمعیت ایل ایوت وند به ترتیب جمعیت شهرنشین آن در شهرستان‌های کوهدشت لرستان، نورآباد لرستان، کرمانشاه، هرسین، کرج، شهریار، ورامین، تهران، کنگاور، صحنه، تویسرکان، بیستون، اسدآباد، نهاوند و خرم‌آباد می‌باشد، در فریدن اصفهان چندین روستا از ایل ایوت وند ساکن هستند که عده‌ای کثیری از آنها در شهر فریدن و بقیه در روستاها ساکن هستند.

ایل ایوت وند دارای بیش از ۲۷۰ آبادی (روستای بزرگ و کوچک) در سه استان لرستان، کرمانشاه و همدان می‌باشد، ایوت وند دارای ۱۸ تیره اصلی می‌باشد، که به ترتیب الفبا به شرح ذیل می‌باشند: ۱- آخیسَن (آخیسوند)، ۲- آخه جان (شامل اولاد چراغ خان (سردار نادر شاه افشار) و کلو)، ۳- الوار، ۴- سمایلن(اسماعیل وند)، ۵- بیرکن(بیرکوند)، ۶- باوو وه لیین(باوالی)، ۷- تال ون(تالوند) خود دارای پنج تیره می‌باشد (سلطان قلی، کدخدا، فیضی، علی صالح، تالون)، ۸- تووی ین او وی(تونابی)، ۹- خالوند (در مناطق چم کریم، وروشت، گلستانه، بادام شیرین، گور موالی، پشت گر دلفان، در گرمسیر هرین کوهدشت، در کرمانشاه فهوار محال، دورد فرامان، مایدشت، سر فیروزآبادروستای سراب و سخر علیا و همچنین در اسدآباد روستایی کووانج)، ۱۰ - دسنن یا دست نوند(ده حسنوند) خود دارای پنج تیره مِلال (مولاها)، مه تقی (محمد تقی)، هوز هییر (حاجی حیدر)، خلیفه و هوز سهیل، که در منطقه آخه میران، سربایر، کله کله، دولیسکان، کن کت (ییلاق) و در گرمسیر وره زرد، هرین خلیفه، روستای هوز خلیفه قرعلیوند کوهدشت و همچنین در کرمانشاه: سراب مایدشت، سرفیروزآباد، داردروش (دار درفش)، جیران بلاغ و هرسین ساکن می‌باشند، ۱۱- درگاون(درگاه وند)، ۱۲- دو رئش (درویش)، ۱۳- زَرینی(معروف به سادات زل نور)، ۱۴- کُرآ لانی (کُر ابدالانی یا شا ابدلانی)، ۱۵- سیرکن(سیرکوند)، ۱۶- گُجن (گُجوند)، ۱۷- ملک شئن(ملک شاه وند)، ۱۸- هی یا اوه ویی (هویابی)

کوهدشت

• آزادبخت: طایفه بزرگی در شهرستان کوهدشت واقع در استان لرستان
• اولادقباد یا اؤلاقائ یا اؤلاقووا کوهدشت:
• امرایی:شهرستان کوهدشت و رومشکان
• سوری :شهرستان کوهدشت ورومشکان
• آدینه وند: شهرستان کوهدشت و کرمانشاه
• ·  گراوند: ساکن بخش طرهان روستاه‌های منطقه سرطرهان، کل سرخ، توه حشکه (تپه ماهور خشک) شهر کوهدشت
• نورعلی: کوهدشت وطرهان^{[نیازمند منبع]}
• کونانی: کوهدشت وطرهان^{[نیازمند منبع]}
• کوشکی: کوهدشت وطرهان^{[نیازمند منبع]}
• درویشی: کوهدشت- طرهان -درب گنبد^{[نیازمند منبع]}
• عبدولی: کوهدشت واندیمشک^{[نیازمند منبع]}